Το πρόβλημα αφορά μόλις 1,66% του συνόλου, ενώ το 98,34% δεν παρουσιάζει κανένα ζήτημα και εντάσσεται κανονικά στην πληρωμήΟι διευκρινίσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ για ενστάσεις, ΚΑΕΚ και πληρωμές του Μέτρου 23 δικαιώνουν όσους προειδοποιούσαν – μεταξύ αυτών και τη βουλευτή Σερρών Φωτεινή Αραμπατζή – ότι οι λάθος έλεγχοι και η κακή οργάνωση μετέτρεψαν μια αναγκαία ενίσχυση σε περιττή ταλαιπωρία για τους αγρότες.
Η ανακοίνωση που άνοιξε τη συζήτηση
Η ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στις 22 Δεκεμβρίου 2025 για τα αγροτεμάχια χωρίς ΚΑΕΚ και για το Μέτρο 23 ήρθε να βάλει χρονοδιάγραμμα και κανόνες εκεί όπου για εβδομάδες επικρατούσε σύγχυση.
Ο Οργανισμός ενημερώνει ότι όσοι δηλώνουν αγροτεμάχια έως 20 στρέμματα χωρίς έγκυρο ΚΑΕΚ ή/και ΑΤΑΚ μπορούν μέχρι τις 13 Ιανουαρίου 2026 να υποβάλουν ψηφιακά Υπεύθυνη Δήλωση Κατοχής Αγροτεμαχίου μέσω της ΕΑΕ και της πλατφόρμας myBusinessSupport της ΑΑΔΕ, ώστε να ενταχθούν στις επόμενες πληρωμές.Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δηλώσεις που θα υποβληθούν έως 31 Δεκεμβρίου 2025 θα προλάβουν υπολογισμό πληρωμής μέχρι 15 Ιανουαρίου 2026, ενώ όσες κατατεθούν έως 13 Ιανουαρίου θα ενταχθούν σε πληρωμή μέχρι 30 Ιανουαρίου, κλείνοντας έτσι – θεωρητικά – τον κύκλο της εκκρεμότητας.
Την ίδια στιγμή, ξεκαθαρίζεται ότι για το 2024 ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ δεν ήταν τυπική προϋπόθεση καταβολής της ενίσχυσης, γεγονός που ενισχύει την κριτική ότι οι παραγωγοί φορτώθηκαν επιπλέον βήματα για να διορθώσουν διαδικαστικά ζητήματα του ίδιου του συστήματος.
Οι έλεγχοι που «πάγωσαν» 10.990 ΑΦΜΣτο Μέτρο 23 δηλώθηκαν συνολικά 677.318 αγροτεμάχια και προβλέφθηκε ενίσχυση 177,5 εκατ. ευρώ για γεωργούς με μείωση παραγωγής άνω του 30% το 2024, εκ των οποίων έχουν ήδη πληρωθεί 157,5 εκατ. και απομένουν 20 εκατ. ευρώ.
Στην πρώτη πληρωμή, ο έλεγχος έγινε σε επίπεδο ΑΦΜ, με αποτέλεσμα 10.990 ΑΦΜ να αποκλειστούν συνολικά, ανεξαρτήτως του πόσα αγροτεμάχια είχαν δηλωθεί και αν όλα είχαν πραγματικό πρόβλημα, γεγονός που δημιούργησε κλίμα ανασφάλειας σε χιλιάδες εκμεταλλεύσεις.
Όταν ο ΟΠΕΚΕΠΕ προχώρησε σε δεύτερο, αναλυτικό διασταυρωτικό έλεγχο σε επίπεδο αγροτεμαχίου, διαπιστώθηκε ότι το πρόβλημα αφορά 11.219 αγροτεμάχια, δηλαδή μόλις 1,66% του συνόλου, ενώ το 98,34% δεν παρουσιάζει κανένα ζήτημα και εντάσσεται κανονικά στην πληρωμή.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των παραγωγών ήταν εξαρχής επιλέξιμη, αλλά μπήκε στο ίδιο «καζάνι» με λίγες προβληματικές περιπτώσεις, με ευθύνη της επιλογής ελέγχου σε επίπεδο ΑΦΜ και όχι χωραφιού εξαρχής.
Φωνές από τις Σέρρες: «Μας είχαν στον αέρα»
Στις Σέρρες, όπου η εξάρτηση από τις άμεσες ενισχύσεις είναι ισχυρή, η εικόνα της τελευταίας περιόδου είναι χαρακτηριστική: αγρότες να ρωτούν τους λογιστές τους κάθε εβδομάδα «αν θα μπουν τα χρήματα» και να ακούνε μόνο υποθέσεις.
«Μας είχαν για εβδομάδες στον αέρα, κανείς δεν μας έλεγε ξεκάθαρα αν θα πληρωθούμε ή όχι. Στο τέλος φάνηκε ότι σχεδόν όλα τα χωράφια ήταν εντάξει, άρα γιατί όλη αυτή η ταλαιπωρία;» λέει αγρότης από την περιοχή των Σερρών, αποτυπώνοντας την κυρίαρχη αίσθηση ότι ο θόρυβος ήταν δυσανάλογος με το πραγματικό ποσοστό προβληματικών αγροτεμαχίων.
Ένας κτηνοτρόφος από χωριό του Δήμου Σερρών σημειώνει πως «τρέχουμε σε λογιστές, σε γραφεία, σε πλατφόρμες για δηλώσεις ΚΑΕΚ και αγροτεμαχίων, ενώ μας λένε οι ίδιοι ότι για το 2024 δεν ήταν καν προϋπόθεση για να πληρωθούμε. Αυτό μόνο ταλαιπωρία είναι για τον αγρότη», δείχνοντας το χάσμα ανάμεσα στον κανονιστικό σχεδιασμό και την πράξη.
Παραγωγός σιτηρών από την ευρύτερη περιοχή αναφέρει ότι «περιμέναμε το Μέτρο 23 για να κλείσουμε τρύπες από τη χρονιά με τη μειωμένη παραγωγή. Όταν καθυστερεί η πληρωμή, δεν καθυστερεί απλά ένα επίδομα, καθυστερεί ολόκληρος ο προγραμματισμός της χρονιάς», επισημαίνοντας την αλυσιδωτή επίπτωση κάθε εβδομάδας καθυστέρησης.
Η δικαίωση της Φωτεινής Αραμπατζή
Η βουλευτής Σερρών Φωτεινή Αραμπατζή, που έχει επανειλημμένα αναδείξει ζητήματα αγροτικής πολιτικής, βλέπει στην ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ την επιβεβαίωση ότι οι διαδικασίες του κράτους πρέπει να σχεδιάζονται με γνώμονα τον παραγωγό και όχι μόνο τη διοικητική ευκολία.
«Η Πολιτεία οφείλει, όταν ανακοινώνει μέτρα στήριξης όπως το Μέτρο 23, να εξασφαλίζει ότι οι έλεγχοι και οι διαδικασίες πληρωμής δεν μετατρέπονται σε ψυχοφθόρα και άδικη ταλαιπωρία για τους αγρότες. Το γεγονός ότι τελικά το 98% των αγροτεμαχίων κρίθηκε χωρίς πρόβλημα δείχνει πως υπάρχουν περιθώρια για πιο στοχευμένους και δίκαιους ελέγχους από την αρχή», τονίζει η ίδια, σχολιάζοντας την εικόνα που διαμορφώνουν τα επίσημα στοιχεία.
Σε άλλη παρέμβασή της υπογραμμίζει ότι «οι αγρότες της Π.Ε. Σερρών, όπως και σε όλη την Ελλάδα, δεν ζητούν χάρη. Ζητούν σταθερούς κανόνες, διαφάνεια και μια διοίκηση που να τους σέβεται, να μην τους αφήνει για εβδομάδες χωρίς σαφή εικόνα για το αν και πότε θα πληρωθούν», καλώντας το Υπουργείο και τον ΟΠΕΚΕΠΕ να αξιοποιήσουν την εμπειρία του Μέτρου 23 για να διορθώσουν τις διαδικασίες.
Με φόντο τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, η κριτική της μοιάζει δικαιωμένη, καθώς αναδεικνύει ότι η πραγματική αιτία της ταλαιπωρίας δεν ήταν η «παραβατικότητα» των αγροτών, αλλά η επιλογή μιας ελεγκτικής μεθοδολογίας που γενίκευσε το πρόβλημα αντί να το στοχεύσει.
Ήταν τελικά «τζάμπα ταλαιπωρία»;
Το γεγονός ότι το 98,34% των αγροτεμαχίων εντάσσεται κανονικά στην πληρωμή, μετά από δεύτερο έλεγχο, δείχνει ότι οι περισσότερες δηλώσεις ήταν εξαρχής σωστές και ότι η έκταση της «καχυποψίας» απέναντι στους παραγωγούς δεν δικαιολογείται από τα ίδια τα στοιχεία.
Οι αλλεπάλληλες προθεσμίες, οι νέες ψηφιακές δηλώσεις, οι αποκλεισμοί ολόκληρων ΑΦΜ και η αγωνία για το αν θα μπουν τα χρήματα συνθέτουν την εικόνα μιας ταλαιπωρίας που σε μεγάλο βαθμό θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αν ο σχεδιασμός των ελέγχων και των διαδικασιών γινόταν με μεγαλύτερη ακρίβεια και μέτρο από την αρχή.
Έτσι, η καταβολή των τελευταίων ποσών μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2026 μπορεί να κλείσει λογιστικά το Μέτρο 23, αλλά αφήνει ανοιχτό το πολιτικό και κοινωνικό ερώτημα: θα εξακολουθήσει ο αγρότης να πληρώνει σε χρόνο, νεύρα και αβεβαιότητα τα λάθη της διοίκησης ή θα αποτελέσει αυτή η εμπειρία αφορμή για να στηθεί ένα σύστημα πληρωμών που να σέβεται πραγματικά τον κόπο του;
Χρήστος Πλακιάς
anexartitos.gr
