Η ιδρύτρια της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας και πρώην σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 102 ετών, λίγο πριν από τα 103α γενέθλιά της.
Η ζωή δίπλα στην εξουσία, οι προσωπικές συγκρούσεις και, κυρίως, το δικό της αποτύπωμα στους αγώνες για την ισότητα των φύλων.
Η Μαργαρίτα Τσαντ-Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 102 ετών, λίγο πριν συμπληρώσει τα 103.
Υπήρξε ιδρύτρια και επί οκτώ χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας, με καθοριστική συμβολή στην προώθηση της ισότητας των φύλων.
Η δράση της συνδέθηκε με ιστορικές μεταρρυθμίσεις, όπως η κατάργηση της προίκας, ο πολιτικός γάμος, το συναινετικό διαζύγιο και τα ίσα δικαιώματα των γονέων.
Η Μαργαρίτα Τσαντ-Παπανδρέου, μια γυναίκα που βρέθηκε για δεκαετίες στην καρδιά της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, αλλά διεκδίκησε παράλληλα μια αυτόνομη θέση στη δημόσια ζωή, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 102 ετών, λίγες ημέρες πριν συμπληρώσει τα 103.
Η είδηση του θανάτου της έγινε γνωστή το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου.
Για τους περισσότερους, το όνομά της συνδέθηκε αναπόφευκτα με εκείνο του Ανδρέα Παπανδρέου, του ανθρώπου με τον οποίο μοιράστηκε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες ζωής, τέσσερα παιδιά, την εξορία, την επιστροφή στην Ελλάδα και την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου, ωστόσο, δεν υπήρξε απλώς η σύζυγος ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς ηγέτες της Μεταπολίτευσης.
Υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εκπροσώπους του οργανωμένου γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα, με καθοριστική παρουσία στις διεκδικήσεις που συνέβαλαν στη μεταβολή της νομικής και κοινωνικής θέσης των Ελληνίδων.
Από το Ιλινόι στην Ελλάδα
Η Μαργαρίτα Τσαντ γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι, στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ήταν η μεγαλύτερη από πέντε αδελφές.
Σπούδασε αρχικά δημοσιογραφία και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Εκεί γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου, τότε ανερχόμενο ακαδημαϊκό στον χώρο των οικονομικών. Παντρεύτηκαν το 1951 και απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τον Γιώργο, μετέπειτα πρωθυπουργό της Ελλάδας, τον Νίκο, συγγραφέα και ευρωβουλευτή, τη Σοφία και τον Ανδρέα –γνωστό ως Αντρίκο– Παπανδρέου.
Το ζευγάρι έζησε αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ανέπτυξε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και συνδέθηκε στενά με τον μετέπειτα κυβερνήτη της πολιτείας Πατ Μπράουν.
Το 1959 και το 1960 η Μαργαρίτα συνόδευσε τον σύζυγό της στη Γιουγκοσλαβία, όπου εκείνος μελετούσε το οικονομικό σύστημα της χώρας με τη στήριξη των ιδρυμάτων Γκούγκενχαϊμ και Φουλμπράιτ. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους, φιλοξενήθηκαν από τον ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας, στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, με τον οποίο ανέπτυξαν φιλική σχέση.
Το 1961 εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην Ελλάδα. Από εκείνη τη στιγμή η προσωπική ιστορία της Μαργαρίτας Παπανδρέου άρχισε να συναντά όλο και πιο έντονα την πολιτική ιστορία της χώρας.
Η δικτατορία και τα χρόνια της εξορίας
Μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και τη σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου, η Μαργαρίτα κινητοποιήθηκε διεθνώς για την απελευθέρωσή του, η οποία επετεύχθη τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Η οικογένεια πέρασε τα επόμενα χρόνια στην εξορία. Συνολικά, η Μαργαρίτα Παπανδρέου έζησε επτά χρόνια μακριά από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, παρακολουθώντας από κοντά την ανάπτυξη της αντιδικτατορικής δράσης του Ανδρέα Παπανδρέου και του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος.
Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας επέστρεψε στην Ελλάδα και βρέθηκε στο επίκεντρο των πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών της Μεταπολίτευσης. Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η ταχύτατη άνοδός του και η εκλογική νίκη του 1981 την τοποθέτησαν δίπλα σε έναν πρωθυπουργό, χωρίς όμως να περιορίσουν τη δική της δράση στον άτυπο ρόλο της «πρώτης κυρίας».
